Gemeente Amsterdam vernieuwt erfpachtstelsel

Gerrie Wijkstra
-

Na alle commotie over het voorstel van het vorige college met betrekking tot het wijzigen van het erfpachtstelsel, komt het nieuwe college in haar collegeakkoord met een opmerkelijk standpunt over erfpacht. In plaats van voortdurende erfpacht komt een systeem van eeuwigdurende erfpacht. Amsterdam is hiermee de laatste grote gemeente die kiest voor eeuwigdurende erfpacht.

Gemeente Amsterdam vernieuwt erfpachtstelsel

Verschil
Op het eerste gezicht lijkt er weinig verschil te zijn tussen eeuwigdurend en voortdurend. Voor een groot deel is dat ook het geval. Het recht van erfpacht houdt niet op door verloop van tijd. Er is echter een heel belangrijk verschil. Het systeem van voortdurende erfpacht, zoals Amsterdam dat op dit moment hanteert, kent tijdvakken.

Voortdurend
Deze tijdvakken zijn doorgaans 50 of 75 jaar. Na afloop van dit tijdvak heeft de gemeente de mogelijkheid om de grondwaarde en het canonpercentage opnieuw te bepalen. De erfpachter, die reeds in 50 jaar of de grondwaarde ineens, afkoop, of door middel van een jaarlijkse canon heeft voldaan, dient op dat moment de dan geldende grondwaarde opnieuw te voldoen. Dit kan weer door afkoop, juridisch is dat het bij vooruitbetaling voldoen van de canonverplichting, of door het betalen van een jaarlijkse canon. Deze canon en afkoopsom zijn gebaseerd op de huidige waarde van de grond, die vele malen hoger is dan de grondwaarde van het vorige tijdvak. De sterke verhoging van de canon na het verstrijken van een tijdvak, heeft geleid tot veel discussie en procedures.

Eeuwigdurend
Bij eeuwigdurende erfpacht wordt niet gewerkt met tijdvakken. De grondwaarde wordt eenmalig bepaald en geldt voor de gehele duur van de erfpacht. Hierop wordt een canonpercentage toegepast, zodat de jaarlijks te betalen canon bepaald wordt. De verwachting is dat deze canon jaarlijks geïndexeerd zal worden. Hoewel daarover ook discussie mogelijk is, wordt ook de canon in het huidige systeem van voortdurende erfpacht geïndexeerd. In het nieuwe systeem krijgen erfpachters ook de mogelijkheid om de canonverplichting af te kopen. In dat geval bestaat er in het geheel geen canonverplichting meer voor de toekomst. Deze situatie lijkt daarmee sterk op eigendom. Het verschil is echter dat de erfpachter niet de eigendom van de grond verkrijgt. Op het moment dat hij een andere bestemming wenst te geven aan het gebouw, dan heeft de erfverpachter, in dit geval de gemeente de mogelijkheid om het verschil in grondwaarde met de oude bestemming in rekening te brengen.

Oplossing
Hoewel de toepassing van eeuwigdurende erfpacht een hele vooruitgang is, is de invulling die gemeente er aan gaat geven van belang om te bepalen of het een oplossing is voor alle discussies. Hiervoor zijn van belang de manier waarop de grondwaarde en het canonpercentage bepaald worden. Ook de wijze van berekenen van de afkoopsom speelt een belangrijke rol. Tot slot is nog niet duidelijk of de eeuwigdurende erfpacht voor alle bestemmingen gaat gelden of slechts voor woningbouw. Het is een eerste goede stap op weg naar een breder gedragen stelsel, echter de invulling is bepalend voor de mate waarin alle problemen worden opgelost.

Wilt u meer weten over erfpacht? Neem dan contact op met Gerrie Wijkstra, onze erfpacht specialist.

Gerelateerde onderwerpen:

, ,